Хумсын чинээхэн алтны үнэгүйгээр хорвоог орхисон удирдагч минь өршөө
Одоогоос 25 жилийн өмнө буюу 1991 оны 4 сарын 20-ны өдөр  цагтаа Монголчууд бидний гүнээ хайрлан хүндэтгэж явсан их удирдагч Ю.Цэдэнбал долоон жил гэрийн хорионд байсны эцэст Москва хотын нэгэн эмнэлэгт амьсгал хураажээ. Энэ мөчид түүний дэргэд эмнэлгийнх нь сувилагчаас өөр хүн байсангүй, дараа нь гэр бүл ойр дотныхноос нь өөр хэн ч түүн дээр очсонгүй. Тав хоногийн дараа шарилыг нь тээсэн онгоц Улаанбаатарт газардахад түүнийг амьдад нь хаа нэгэн газар очих болгонд нь угтдаг байсан цэцэг барьсан улаан бүчтэй жаалууд  биш юм аа гэхэд цэргийн хүндэт харуул ч жагссангүй.

Жар гаруй жилийн тэртээ 1952 оны хаврын хавсаргатай өдөр маршал Х.Чойбалсангийн шарилыг тээсэн галт тэрэг Москвагаас тав хоног довтолгон орж ирэхэд нь Монголчууд бид орон даяараа ямар их гашуудаж, яаж нулимсаа асгаруулан  угтаж байсныг санах хүн өдийд өчнөөн.

 Бал даргыг нас нөхцсөн тухай гашуудлын мэдээг сонссон жирийн иргэд, буурал удирдагчаа  сүүлчийн удаа харахыг тэсэж ядан  хүлээж  байсан авч, Засгийн газрын комисс бүтэн долоо хоног мэдээ сураггүй таг чиг байсаар өргөн олныг түүнтэй салах ёс хийх боломж олгоогүйд гомдоллох хүн олон байсаан. Талийгаачтай салах ёслолыг 4 сарын 29-ний өглөөний 6-8 цагийн хооронд офицеруудын ордонд хам хум хийж дуусмагцаа  Алтан өлгийд аваачиж оршуулсан юм. 90-ээд оны энэ үед Улаанбаатарт хувийн унаатай хүн хэд байсан билээ, нийтийн тээвэр хэдэн цагаас эхэлж явдаг билээ? Энэ өдрүүдэд засгийн газрын байгууллага, радио телевиз, сонин хэвлэлийн газрууд руу хүмүүс байн байн  утасдаж, захидал цахилгаан илгээж, даргыг хэзээ, хаана нутаглуулах гэж байгааг лавлаж шаардаж байлаа. Оршуулгын өмнөх  хоёр хоног Бямба, Ням гариг таарч байсан болохоор ядаж энэ өдрүүдэд их удирдагчтайгаа салах ёс гүйцэтгэх боломж олгох хугацаа тэр үеийн төр засгийн удирдагчдад байсан. 

  Тэр үед түүнийг хаана оршуулах талаар төрийн  удирдлагууд хуралдаж, удтал маргалдаж зарим нь өвгөнийг Москвад нь орхичих гэсэн бол нөгөө хэсэг нь төрийн хэмжээнд авч үзэлгүйгээр төрөлх Увсад нь чимээгүй нутаглуулчихъя гэж байжээ. Тэдний увайгүй гэхэд дэндүү увайгүй зүйлийг сонсож суусан тухайн үеийн БХЯ-ны сайд, генерал Ш.Жадамбаа "Өнөөдөр төр ингэж улсын тэргүүнээсээ нүүр буруулж байгаа бол арми маршалаа цэргийн хүний ёсоор Монголд нь оршуулна” гэж хэлчихээд, ёслоод гарсан гэдэг яриа бий. 

 Ингээд эцэст нь “Нөхөр Ю.Цэдэнбалыг огцорсон генералын хэмжээнд” оршуулах тухай АИХ-ын тэргүүлэгчдийн даргын зарлиг гарсан болохоор олон хоногоор бүх нийтийг бужигнуулах шаардлагагүй гэж тухайн үеийн төр засгийнхан үзсэн бололтой. Гэвч  радио телевизээр биш амнаас ам дамжсан эрэл сурагаар офицерүүдийн ордны өмнө тэр өглөө мянга мянган хүн зай завсаргүй цугласан байлаа. Багширсан түмний хилэнцэт шаардлагаар талийгаачид хүндэтгэл үзүүлэх ёслолын ажиллагааг төр засгийнхан ахин ганцхан цагаар сунгаж байсан юм.

“..ёслолын ажиллагаа ид дундаа ороод явж  байтал аавынхаас гадна маршал Чойбалсан мөн Сталины үед Зөвлөлтөд хороогдсон хоёр удирдагч зэрэг дөрвөн хүний зураг барьсан хэсэг хүмүүс гэнэт ороод ирсэн. Энэ хүмүүс нь тухайн үед дөнгөж байгуулагдаад байсан социал-демократ намын удирдагчид байсан” гэж хүү Ц.Зориг нь дурссан байдаг. Оршуулгын ёслолыг нь хүртэл ингэж улс төрийн цуглаан болгож байсан нь одоо бодоход даанч ичгүүртэй.

“Удаан хэвтэснээс нуруу нь энд тэндгүй цоорч, хөлийн таваг нь нилэнхүйдээ идээлчихсэн байхад ганц ч удаа ёо гэж дуу алдаж байгаагүй. Аавынхаа тэсвэр хатуужлыг хараад биширч, өрөвдсөндөө  уйлдаг байлаа. Бүх биеэ галд түлж буй мэт асар их өвдөлтийг өндөр настай хүн битгий хэл, залуу хүн ч тэсэхгүй дээ. Аав минь үнэхээр гүргэр хүн байсан юм. Бид өвдөлтийг нь нимгэлэх гэж морфин тарьж байхад ч аав минь би заавал нутаг буцах ёстой, миний паспорт хаа байна  гэсээр л байсан даа” гэж Ц.Зоригийн “Сүүлчийн долоон жил” номонд бичсэн нь буй. Улс эх орныхоо төлөө тасралтгүй дөч гаран жил нойр хоолоо хасан зүтгэснийх нь эцэст нутаг нэгтнүүд нь ингэж амьдын тамд унагана гэж тэрээр яахин төсөөлөх билээ.

Үүнээс жилийн өмнө 1990 оны хавар түүний удирдлагад ажиллаж байсан нэгэн үеийн журмын нөхөд нь цуглан хуралдаж, намаас нь хөөж, АИХ-ын тэргүүлэгчдийн дарга асан П.Очирбат 97-р зарлигаараа  БНМАУ-ын баатар, хөдөлмөрийн баатрын алтан соёмбот тэмдгийг маршалын цолных нь хамт хураан авах шийдвэр гаргаж байлаа. 

 “...Элчин сайд тэр удаа ирэхдээ аавыг МАХН-аас хөөж, бүх цол тэмдгийг нь хураан түүний эсрэг  эрүүгийн хэрэг үүсгэсэн тухай мэдэгдсэн. Үүнтэй холбогдуулан  улсын Прокурорын мөрдөн байцаагч  хоёр ч удаа Москвад ирж, ааваас байцаалт авах гэж оролдсон боловч, тэрээр насны доройтолд нэгэнт орчихсон байсан ” гэж дээрх номонд дурьдсан нь буй.

Москвад цөллөгөнд байсан жилүүдэд тэрбээр төрөлх эх орноо хичнээн их санан гэгэлзэж, үүнээсээ болж сэтгэл санаагаар яаж унаж байсныг төсөөлөхөд бэрх. Дээр нь зовж зүдэрсэн хөгшин өвгөнийг насных нь эцэст яаж дарамтлан тохуурхаж байснаа бодохоос өнөөгийн төрд одоо хүртэл шигдээстэй байгаа эрүүл ухаантай заримынх нь дотор эвгүйцдэг болов уу?  Эсвэл аль хэдий нь мартсан ч байж болох.

 Нутаг буцах хүсэлтээ Москва дахь ЭСЯ-аар дамжуулан тухайн үеийн  эрх баригчдад дахин дахин  тавьсны эцэст 1988 оны намар түүнд эх орондоо түр ирэх зөвшөөрөл олджээ. Яалаа нөгөө 1984 оны намар түүнийг тархинд нь цус харвачихсан мэт онгоцоор явах нь бүү хэл эмнэлгээс нь ч гаргаж болохгүй, хөдөлгөх л юм бол үхнэ гэж батлаад байсан Кремлийн эмч нарын дүгнэлт!!! Тэр үед манай удирдагчид Москвагийн эрх баригчдын шахалтаар төрийн эргэлт хийхдээ Бал даргыг үхлүүт байгаа юм шиг бичиж ярьж, манийхаа тархийг яаж угааж байлаа?  

Эмнэлгийн дүгнэлтэнд түүний нас баралтын шалтгааныг “цөсний сувганцрын хорт хавдар, идээт хордлого, элэгний үйл ажиллагааны архаг дутмагшил” гэж оношилсноос үзэхэд Кремлийн эмч Чазовын 1984 онд ярьж тайлбарлаад байсан шиг тархины уйланхай түүнээс огт илрээгүй юм билээ.   

“Монголын албаны хүмүүсийн Москвад ярьсан үгэнд итгээд бид аавыг оршуулахаар Улаанбаатарт ирэхдээ хангалттай зардал мөнгөтэй ирээгүй юм. Шаардлага гарвал энд банкинд хадгалуулсан аав, ээж мөн ахын мөнгөнөөс хэрэглэнэ гэж бодож байв. Гэтэл биднийг ирсний дараа засгийнхан зангаа гэнэт хувиргаж, зочид буудал, унаа, хоол зэрэг оршуулгатай холбоотой зардлыг өөрсдөө төлөхийг шаардахад нь бид гайхшралд орлоо. Нөгөө банкинд байгаа мөнгөнөөсөө авах гэтэл Монголын прокурорын газар зөвшөөрөхгүй гэлээ. Мөнгийг прокурорын газраас тусгай зөвшөөрөл өгсний эцэст авахаар болсон боловч, хэцүү хүнд энэ өдрүүдэд нөгөө зөвшөөрлийг  нь авах гэж хичнээн юм болсон гэж бодно? Зовж байж банкнаас авсан 20 мянган төгрөг нь долоо хоносон зочид буудлын хөлс, хоол, унаанд чүү чаатай хүрэв. Буцаж нисэх онгоцны билет авах мөнгө сох дутахад ашгүй БХЯамныхан Москвад очсоныхоо дараа ЭСЯ-аар дамжуулан эргүүлж өгөх болзолтойгоор бидэнд мөнгө зээлдүүлсэн шүү” гэж хүү Ц.Зориг нь дурссаныг уншихад өнөөдөр тэр үеийн төр засгийнхны өмнөөс нүүр бүү хэл хошного улаймаар санагддаг.  

  Гэтэл Монголын Засгийн газар үүнээс ч илүү сюрприз тэдэнд бэлдсэн байж. Энэ тухай дээрх номонд дурсахдаа: “Оршуулгын ажиллагаа дуусаад биднийг зочид буудал руугаа дөнгөж ортол  1990 оны хавар аавын эсрэг хэрэг үүсгэн мөрдөн шалгаж байсан прокурорын мөрдөн байцаагчид ирлээ. Ээжээс  байцаалт авах гэхэд нь “Нөхрийгөө оршуулсан өдөр би байцаагдахгүй” гэж ээж маань уурсав. 71 настай түүний бие нь их муу байсан юм. Гэтэл гэнэтийн энэ явдал түүнийг бүр шоконд  оруулав. Ээжийг маань эрс татгалзсаны дараа мөрдөн байцаагчид буцлаа. Үүний дараа бид эцгийн шарил дээр очиж салах ёс гүйцэтгэхээр хувцсаа өмсөөд зочид буудлаас гарах гэж байтал нөгөө мөрдөн байцаагч эмэгтэй дахиад ирэх нь тэр. “Ямар ч байсан байцаалт явуулна” гэж шийдмэг хэлсэн нь тэрбээр буцаж очоод дээд удирдлагаасаа хатуу үүрэг авсан нь тодорхой боллоо.  

Энэ удаа тэд Геологийн Яамны сайд асан Хурцыг гэрчээр дагуулж иржээ. 1980 онд тус яамны коллеги Монголын ашигт малтмалын дээжийг төрийн тэргүүнд барих шийдвэр гаргаж, аавд эрдэс чулуулгийн цуглуулга бэлэглэсэн ба тэдгээр янз бүрийн жижиг өнгөт чулууны дээж дотор жижигхэн алт байж.

 “Чигчий хурууны хумсны толионы хэртэй, 25 грамм орчим алт байсан /одоогийн ханшаар 500-хан мянган төгрөг/” гэж Хурц энэ байцаалтын үеэр дүрслэн харуулав. Мөрдөн байцаагч Прокурорын газрын агуулахад хураагдан хадгалагдаж байгаа бидний хувийн эд хогшлыг зарж, өнөөх жижиг алтны үнийг төлүүлнэ гэсэн бичигт ээжээр гарын үсэг зуруулж авсан юм. Ингэснээр завсарлагагүй бүтэн зургаан цаг үргэлжилсэн байцаалт  шөнө дунд дуусаж, мөрдөн байцаагчид явлаа...

 ...1984 оноос хойш манай гэрт нэг биш удаа нууцаар нэгжлэг хийснийг бид мэднэ. 1988 оны намар аав ээж хоёр Улаанбаатарт ирэхдээ манай гэрээс олон ховор бэлэг дурсгалын зүйлс, ном, мөн эрдэс чулуулгийн дотроос тэр жижиг алт алга болсныг аав мэдсэн юм. Эцэгт маань Зөвлөлтийн цэргийн нэрт жанжнууд болон гадаадын төрийн тэргүүнүүдээс бэлэглэсэн төрөл бүрийн бууны ховор нандин цуглуулгыг ч төр засгийнхан хураан авсан байсан. Хамгийн харамсалтай нь алга болсон эд зүйлсийн дотор манай гэр бүлийн  амьдрал, эцгийн ажиллаж байсан бүх цаг үе, дэлхийн янз бүрийн орны төр, улсын удирдагчтай уулзаж байсан түүхэн үйл явдал, нийгэм, соёлын зүтгэлтнүүд, эрдэмтэд, зохиолчид, цэргийнхэн, малчин ажилчин гээд олон мянган хүнтэй уулзаж учирч байсныг харуулсан гэрэл зургууд альбомоос алга болсон байлаа. Эдгээр гэрэл зургууд юугаар ч орлуулашгүй ховор нандин зүйл байсан...” гэж дээрх номонд бичжээ.

Шүүхийн шийдвэргүйгээр хүний эд хогшлыг хураадаг, үрэн таран хийдэг явдал феодалын хөрөнгийг хурааж байсан тэртээ 30-аад оны үед л гарч байсан байх. Бал даргынхны амьдарч байсан  төв шуудангийн өмнөх байшинг нь хүртэл түүнийг амьд дээр нь хурааж аваад гадаадын нэгэн компанид зарчихсан гэдэг юм билээ.

Монгол улсын сүүлчийн маршалыг “огцорсон генералын” формтой булчихаад, хумсын чинээхэн алтны үнийг бэлэвсэн хөгшнөөс нь нэхэж суусан эрх баригчдаас “Цэдэнбал даргыг маань  минь цагаатгаад өгөөч” гэж өнөөдөр бид царайчлан гуйж суух юм уу. Багачуудын хэлдгээр ёстой яршиг л байна. Амьдад нь бэлэглэчихсэн ганц унци хүрэхгүй алтыг талийгаачаас ичихгүй  нэхэмжилж байсан ардчиллаар овоглогчид   өнөөдөр тавин тонн алттай гэх  өвөг дээдсийг маань онголсон уулыг харийнханд өгөхөөр үхэн хатан зүтгэцгээж байгааг харахаас зэвүү хүрмээр.

  “Бүү март, мартвал сөнөнө” гэсэн уриатайгаар өмнөх үеийн маань бүтээсэн болгоныг  нурааж, сөнөөж, өнөөгийн энэ бурангуй нийгмийг эхлүүлснээс хойш даруй 25 жил өнгөрчээ. Бал даргын маань хойч үедээ үлдээсэн өв хөрөнгө болох хэдэн зуун үйлдвэр аж ахуйн газруудыг цөлмөн устгаж, дээр нь хатуухан хэлбэл Монгол төрийн дэг жаяг, удирдлагын тогтолцоог эд нар дахин сэргэшгүй болтол нь замбараагүйтүүллээ. Хонгилын үзүүрт гэрэл ёлтойдоггүй ээ. Харин ч авилгад нэвчүүлсэн улс орон маань өдрөөс өдөрт улам уруудан доройтсоор авилгатай тэмцэх газрын дарга нь хүртэл аргаа бараад хоёр гараа өргөн бууж өгч байна. Бал даргын багийнхны нөр их зүтгэлээр тавин жилийн өмнө устгасан улаанбурхан гэгч өвчинд дарлуулчихаад өнөөгийн төр засгийнхан яахаа мэдэхгүй бужигнацгааж байгааг нь хар. Ингээд бодохоор буурал даргынхаа ач гавьяаг бид хэзээ ч мартах ёсгүй юм.

Тэртээ хорин жилийн өмнө 1997 онд ерөнхийлөгч Багабанди нэгэнтээ цагаатгаад одон медалийг нь “буцаагаад  өгчихсөн” түүнийг өнөөдөр ахин дахин өршөөнө цагаатгана гэж юу байхав. Харин Буурал даргын маань сүнс нь хоргодсон ч байж болох орон байрыг нь өнөө маргаашгүй суллаж, тоносон ном, эд хогшлыг нь цуглуулан 100 насных нь ойн өмнө эргүүлээд байранд нь тавьчихвал Бурханы оронд аль хэдий нь заларсан их удирдагчийнхаа өмнө үүнээс илүү нигүүлсэл цагаатгал гэж үгүй мэт.

  Ингэж чадах аваас  түүнийг хэлмэгдүүлэн харьд цөлж, үйл тамыг нь үзэх ажлыг гардан зохион байгуулсан тэр үеийн төр засгийнхан биш гэхэд нэр төрийг нь элдвээр гутаан доромжилж байсан  ардчиллынхан, тэр тусмаа түүний дөч гаран жил удирдсан намыг нь хоёр хувааж авчихаад өнөөдөр албан тушаал ахих шат болгон ашиглаж буй хэсэг нөхдийн нүгэл нь бага ч атугай цайрах болов уу. Гэхдээ бүр нухацтай авч үзвээс Монгол төрийг хагас зууны турш удирдахдаа түүний удирдан зохион байгуулсан олон талт үйл ажиллагааны ачаар эрүүл энх өссөн, эрдэм мэдлэгтэй болсон, эх орныхоо их бүтээн байгуулалтанд гар бие оролцсон, үр шимийг нь хүртсэн хэн бүхэнд энэ асуудал хамаатай.

 Түүний ачаар л Монгол улс түүхэндээ анх удаа хил хязгаараа гортиглон татаж, хоёр их хөршөөрөө  зөвшөөрүүлэн баталгаажуулж, тусгаар тогтнолоо НҮБ-ийн индрээс дэлхий дахинд зарлан тунхагласны ачаар эдүгээ бид эх орондоо айх аюулгүй амар амгалан амьдарцгааж байгаа бус уу. Бал даргын үеийнхний орон даяар барьж байгуулж өгсөн эмнэлгүүдэд нь бидний үр ач нар эсэн мэнд төрж, сургууль цэцэрлэгээр нь дамжин сурч боловсорч, Брежневээр бэлэглүүлж чадсан хуримын ордонд нь гал голомтоо асааж, хорооллуудад нь амьдарч, эзэнгүй тал дээр Эрдэнэт Дархан хотыг босгож, гэрэл цахилгаан, радио зурагттай болж, хоёр хөрштэй холбосон төмөр замаар нь нүүрс, зэс, жоншоо хойш нь урагш нь зөөж, Эрдэнэтийн ганц уурхайгаа тал талаас нь мэрж сорон амь зууж байгаагаа арай л үгүйсгэхгүй байлгүй. Энэ их бүтээн байгуулалтыг гардан зохион байгуулж,, Бал даргатай нэгэн баг болон ажиллаж байсан ахмадуудад “Цэдэнбалыг тойрон хүрээлэгчид” гэдэг нэр хочин зүүн эд хөрөнгийг нь битүүмжилж, хоёр жил хиртэй байцааж шогтсоны эцэст шүүхээс уг хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон  юм.

Өнөөдөр эзэн Чингисээрээ овоглосон Монгол дайчид НҮБ-ийн далбаан дор дэлхийн халуун цэгүүдэд алба хааж, Монгол офицер орон орны энхийг сахиулагчдыг командалж байна. Энэ том үйлсийн эх суурийг маршал Цэдэнбал тавиагүй гэх үү? Түүний үед Монголын зэвсэгт хүчин боловсон хүчнийхээ хувьд яаж бэхжсэнийг эрчүүд та бид мартаж болно гэж үү?

  Буурал дарга маань харийн оронд амьдралынхаа сүүлийн долоон жилийг өнгөрөөхдөө дурсамж дурдатгалаа бичихийг оролдсон авч, Кремлийн эмч нарын хийсэн “эрчимт эмчилгээний” үр дүнд ой санамжаа аль хэдий нь алдсан байжээ. “БИ ХИЙЖ ЧАДАХ ЮМАА ГҮЙЦЭЭЖ  ЧАДААГҮЙ НЬ ТООГҮЙ...” гэж босоо монгол бичгээрээ бичсэн хэдхэн үгтэй зурвас л  бидэнд үлдсэн байна.

Эцэст нь хэлэхэд нас барахынхаа өмнөхөн тэрээр дөч гаруй  жил амьдарсан байраа гэр музей болгочихоод мөнхөд дэргэд нь нойрсохыг хүсэж байгаагаа үр хүүхдүүддээ байн байн ярьдаг байжээ. Энэ байшин нь төрийн өмч огтхон ч биш бөгөөд түүний “хуурай эцэг” гэгддэг байсан маршал Чойбалсан гуай дайны дараа орос цэргүүдээр бариулан түүнд бэлэглэснийг нь өнөөдөр гэрчлэх хүн олон буй заа.   

Төр өнөөдөр тэр муу жижиг байшингаар дутахгүй ээ. Тэгж яривал төрийн ордонд бүгсэн  дээдсүүдийн нилээдгүй хэсэг нь энэ хүний хамгаалан авч үлдсэн орныг нь ил далд зарж, худалдаж, тэрбум тэрбумаар хэмжигдэх хөрөнгөтэй болцгоосон шүү дээ.  

Даргын маань үе тэнгийн удирдагчид болох өмнөт их хөршийн Мао Це Дун, арлын жижиг Тайваны Чан Кай Ши нарт зориулсан том том бунхант шилтгээн шиг биш ч гэлээ түүний өөрийнх нь орон байрыг ядаж  дурсах  юмтай нь хойч үедээ үлдээе л дээ. Болохгүй гэж үү?
 
                                                             Ш.Пүрэвсүрэн
Бусдад түгээх
  • gplus

Сэтгэгдэл үлдээх

Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд olloo.mn хариуцлага хүлээхгүй болно.
ХХЗХ-ны журмын дагуу зvй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зvйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдолыг 772-01100 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдэлээ бичихХураах

тэмдэгтэнд багтааж бичнэ үү.
  • zuv 2018-01-06 12:47:53
    Ene nuhduud yaj gutamshigtai huugdhiig mongoliin ard tumen harnaaa
  • Зочин 2017-04-20 03:15:06
    Эрдэнэт үйлдвэрийн луйварчид үр хүүхэд өөрсдөө иддэг тэрбумуудаас ганц тэрбумыг Хүүд бутцалтгүй тусламаар өгөөсөй дөөө....ичэх булчирхай байхгүй нөхөд ллалрууд....
  • ЗОЧИН 2016-10-25 03:54:30
    П.ОЧИРБАТ ГЭЖ НӨХРИЙН ХҮҮХДҮҮД НЬ ОЮУТОЛГОЙН МОНГОЛ ТАЛЫН ЗАХИРАЛ, ДАЙЧИН ТАМСАГИЙН МОНГОЛ ТАЛЫН ЗАХИРАЛ ГЭЭД ҮРГЭЛЖИЛНЭ ДЭЭ. ХЭЗЭЭНЭЭСЭЭ ЛУЙВАРЧИД ШҮҮ.
  • 888 2016-10-24 03:31:30
    gaihaltai hun odoo iim hun hobor turuh bizdee
  • Tugii 2016-10-23 23:44:05
    Ter hetsuu tsag uyed orosiin nuluund yamar ch bsan mongol gedeg ulsaa avaad yavsan hundee, odoogiin ene ard hol San namiinhniig orsuud daramtlaad bvuul yah bolo...
  • Butcher 2016-10-23 10:27:06
    Ene erguu Tsedenbaliigaa yaasan ikh umuurch honzon sanaj yvdag amisgaanuud ve ta muusain durvuduud. Neg l ikh mundag hun bsan meteer yrihaa odoo bolih heregtei....
    59.153.115.244
    Мэдэгдсэн Хариулах
  • Yaana da 2016-09-25 20:19:44
    Haraal idsen ardchilsan namiin novshnuud ter ued saaral ordond arhidaj bas tsonhoor ni sheej bsan gedeg batuuliin alsan hunii araas bugd yvtsgaagaasai
    103.57.94.10
    Мэдэгдсэн Хариулах
  • УИХ Танаа 2016-09-25 05:41:58
    УИХ-76 гишүүн Таний хийж бүтээж байгаа зүйлийн бузар булайг бүгдийг нь мэдэж байгаа удахгүй нийтэд ил болгоно Хэсэг зуур ч болтугай зөөлөн сандалдаа тухла
  • ard 2016-09-24 15:29:34
    Buural dargad maani ter ueiin zasag tur odoogiin zasag tur tegj hunleg bus hargis handah yamarch erh bhgui udirdagchiig maani denduu ih gomdooj shanaluulsniih n...
    • ard 2016-09-24 15:33:50
      goriig odoo mongolchuud amsaj bna ter uein zasagt bsan odoo bgaa luivarchin deeremchdiig bugdiig ni ur sadt ni hargis hertsgii ustgah estoi tsusiig tsusaar
  • bi 2016-09-24 07:30:51
    Saihan bichjee. Bayarlalaa. Ter ved bvh hvn bichig vsegtei, ajiltai, amidralin batalgaatai baisaan ,GETEL ODOO? ardchilal nereer ulsaa zaraad duuslaa. YANA DAA....
  • hun 2016-09-24 05:15:26
    Bal dargiig muu helj bncheed baigaa humuus tertee 60 aad ond Mongoloos huugdun garsan Haytaduudiin ur sad baihdaa huurhiis Tsus ni haytad bolohoor setgel ni hui...
  • tuul 2016-09-23 15:06:48
    Dendvv iheer bal dargiigaa gold ni ortol gomdooson uchiraas bid oodlohgvii bgaa yuma.ter veiin hvmvvs vnen teneg shiidber gargaj bidend gai abch irjee.
  • unen 2016-09-23 14:25:13
    amiddaa une tsenetei amidarsan hun bilee
  • uvs 2016-09-23 14:11:02
    dorvoduud tonil
  • монгол 2016-09-23 11:45:12
    монголчууд жаахан ч гэсэн хүний мөстэй баймаар хамгийн хүн муутай улс бол хятад япон биш монгол юм
  • монгол 2016-09-23 11:30:24
    П,Очирбат ,өөрөө хагартлаа баяжсан..Өвгөн буурал удирдагчаас юундаа мөнгө харамласан юм бол..Очирбатын хууль бусаар олсон хөрөнгийг хураах хэрэгтэй..
  • баагий  2016-09-23 09:03:57
    ЦЭ БА гэж сэтгэгдэл бичсэн новш юу мэддэг новш вэ чи бол ухна байгаа даа
  • ЦЭ БА 2016-09-23 05:46:26
    САЙН БУЯНТАЙ ХҮН БАЙСАН БОЛ ӨТ ИДЭЭНД БАРИГДАЖ ҮХЭХ ҮҮ? ҮР ХҮҮХЭД НЬ УДАМ ТАСРАХ УУ? АМЬДДАА ХҮМҮҮСИЙГ ЦӨЛЖ. ҮР ХҮҮХДИЙГСУРУУЛЬ СОЕЛООС НЬ ХӨӨЛГӨЖ БАЙСАН ХҮН Д...
    122.201.21.49
    Мэдэгдсэн Хариулах
    • Mongol hvn 2016-10-23 09:28:55
      Chi muu hujaagiin erliiz ter hyetadrugaa tonilorooo
    • hujaa 2016-09-25 17:08:39
      eh ornoosoo urawsan hunii ur sad bol uuruu ym bn zailaarai mongoloos /hujaa ch bj medheer hun bnadaa/
    • Бардам 2016-09-25 03:43:54
      Хуц муу жогорхой цэ баас шээсээ
    • Tsegi 2016-09-23 06:49:45
      Chi ymar sonin yum bichdeg zaluu we vr hvvhed vndes ugsaag ni mongoliin tur barigchid buyu ardchilliin heden malnuud tasalsan shde
  • Тэтгэвэртйн хегшин 2016-09-23 05:23:59
    Монгол хvн ихээхэн яс чанар муутайм байна гэж дээрхийг уншаад улам бодогдох боллоо. Ямар алдаа гаргасан, юу идэж уусан, яаж авилга авсан, яаж баяжсан гэж энэ вэ...
  • Zochin 2016-09-23 03:32:07
    Punsalmaagiin Ochirbat ene turuus yu idej uusanaa ene huntei haritsuulan bodoj ichij uheesei.
  • zochin 2016-05-01 02:49:51
    ene hund aldaa dutagdal baisan l bh gehdee l odoogiin ene udirdlaga shig bgagui hiih zuilee hiij eh ornoo gesen setgel bsan gej bodoj bn
  • Unen 2016-04-29 22:03:51
    Tsedenbal uuriin hiisen nuglee edelz uhsen hun shuu dee. Orosiin huuheldei bsan ,gazr nutgaasaa orosod beleglesen.
    • Бардам 2016-09-25 03:47:03
      Монголоо авч үлдхийн тулд үхэхээс бусдыг хийсэн хүн,чам шиг хужааг бол харин ч хөөгөөд гаргасан хүн дээ
    • hujaagiin sheesed 2016-09-24 15:40:26
      beleglesen ch yadiin chamshig hujaad uguugui l bsan der
    • Kkk 2016-09-23 06:52:21
      Gadad ehnertei bh tim buuruu zvil vv tsedenbal guian ehner bgagvi bol tanai hvvhed ta surch bolowsroh tsetserleg surguuligvi bh bsan yum.
      203.91.117.8
      Мэдэгдсэн Хариулах
  • er n  2016-04-23 10:31:34
    toriin alban haagch, tor zasgiin udridagch nart ogson belgiig huviin beleg gej huleej avah es zuigui. $20-30 davsan beleg bol ulsad tushaah niitleg jishig bii
  • Одноо 2016-04-21 06:42:29
    Энэ хүнийг голд нь ортол гомдоогоод Монгол орон минь өөдлөхгүй байгаа бизээ
    • Yag vnen  2016-09-23 06:54:15
      Vnen shde odoo ter tsenden baliig gvtgej doromjilj bsan hvmvvs ni ulsaa zaraad ard tvmen ni gvn yaduurald orood aprik shg bolool bn shde
  • ЗОЧИН 2016-04-20 12:09:28
    ЮУНЫ ӨМНӨ ХИЙЛСЭЭР ХЭЛМЭГДҮҮЛЭГСЭД ХУРААСАН ЮМЫГ НЬ БУЦААН ӨГЧ ҮР ХҮҮХЭД АЧ ГУЧ НАРААС НЬ УУЧЛАЛ ХҮСЧ НЭР ТӨРИЙГ НЬ СЭРГЭЭХ ЁСТОЙ ШҮҮ ДЭЭ ТЭГЭЭД МУЗЕЙ БАЙГУУЛЖ ...
    202.9.40.125
    Мэдэгдсэн Хариулах
  • зочин 2016-04-19 16:02:56
    Энэ хүний өөрийн нь өмчит гэр оронд нь хойч үед танин мэдүүлэх музей байгуулах .нь зөв. Анхы ерөнхийлөгч маань ард түмний өгсөн байшинг мөнгө болгох шуналаар за...
    112.72.12.2
    Мэдэгдсэн Хариулах
  • Тунгаа 2016-04-19 06:42:51
    Тийм ээ. Тэр байрыг нь гэр музей болгохыг дэмжиж байна. Үнэхээр гарамгай удирдагч байсан гэдэгтэй маргах хүн байхгүй гэж бодож байна.
  • Ц.Болор-Эрдэнэ 2016-04-19 04:24:40
    Энэ сайхан удирдагчаа Хэлтэгдүүлсэн,Монголын төлөө их юм хийсэн Элбэг дорж,П.Очирбат хоёр хэлмэгдүүлэхэд орлцсон нь тодорхой
    • Ogoo  2016-09-23 06:56:05
      Vnen shde odoo bvgdiig ni zaraad duuslaa. Ts. Dargin vyed bvh hvn ajiltai saihan l bsan yumdag
  • Зочин 2016-04-19 04:10:41
    Хэнд эрх мэдэл байна түүнд гэм нүгэл буй гэдэгчлэн бүх удирдагчдад гэм нүгэл ч бий,улс орон ард ттүмэндээ хийсэн буян будаг ч бий.
  • Nyamaa 2016-04-18 20:58:41
    Mundag hun shuu. Hoyor tom horshiinhoo dund mash sain uhaantai uls toriin bodlogo hiij, urgelj mongoldoo ashigtai bodlogo hiij baisan. Mundag hun.
  • Davst 2016-04-18 07:59:40
    Ene huniig MAXH ba AH zarim etguuduud gomdooj alsan yum, uuchlalt guih yostoi batuul baatar busad heregtnuud
  • Marshal 2016-04-18 07:52:44
    Mundag hunshuu,,,, hezeech hureelluuledguj hunder ikh yum unshdsg tuldaal baisan baih harinch ulsiinhaz tuluu yum hiisen mundsg hunee ,, oros avgaich muu heluul...
  • зочин  2016-04-18 07:34:31
    Үнэн, зөв юм бичжээ. П.Очирбат тун муу хүн, үйлээ эдлэх байхаа, Ж.Батмөнх, зарим товчооны гишүүд их муухай зүйл хийсэн. Оросуудад өгч хуйвалдан эм, тариа хийж ...
  • Зочин  2016-04-18 06:04:55
    Нутгийнхаа мэдлэг чадваргүй бялдууч дүрвэдүүдээр хүрээлүүлж олон мянган чадалтай сэхээтнийг хэлмэгдүүлсэн их том нүгэлтэйг мартаж болно гэж үү
  • Б,Өлзий 2016-04-18 05:27:34
    Араи ч дээ дэндүү төр гэж юм эх оронд байна у даа хэпэх муу үг олдохүй юм аа буурал даргыг үнэлэх цаг ирнээ одоо УИХ гишүд дарга нар шиг хөрөнгөгүй хүн шүү ...
  • зочин 2016-04-18 03:59:16
    Сайн удирдагч байсан. Дэндүү муухай загнасан шүү төр засаг. Очирбат шиг муу, муухай хүн алга даа. Бузар булай нь хамраар нь илэрч, мөдхөн идээ бээр цувна даа.
    • Уншигч 2016-09-23 02:06:19
      Ha ha Бузар булай нь хамраар нь цувж үхэх kkkkk
      • ховдгийн гай 2016-09-24 01:51:47
        П.Очирбатын хамар бол "ховдгийн гай" гэдэг хамар да
  • 1 2016-04-18 02:52:23
    1984 он гэдэг чинь социализмын үе. Тэр үед төрийн эргэлт хийж төрийн эрх мэдлийг авах гэж Батмөнх Зөвлөлтийнхөнтэй нийлж хийсэн ажил, дэндүү гэхэд арай л
    • Монгол хүн 2016-04-18 04:10:09
      Энэ үйл явдал ардчилал гараагүй байхад болжээ. Өөрийнх нам одоогийн МАН -тай холбоотой. Гэхдээ Цэдэнбал гуайн шийдвэрээр хэлмэгдсэн зовсон олон хүмүүс бий шүү.
  • зочин 2016-04-18 02:20:37
    Идсэн эрүү хувхайрч идүүлсэн бут ургадаг гэдэг дээ. Хуучин удирдагчдын бүтээсэн нь нүдний өмнө , одоогийн хутгагчдын хийсэн нь цаасан дээр ийм л зөрүүтэй байн
  • зочин 2016-04-18 01:58:25
    Ю.Цэдэнбал, Ж.Батмөнх дарга нар шиг шилдэг удирдагч, лидерүүд одоо алга.Манайд олон намын хэрэг алга.Энэ хүн шиг 40 жил одоогийн луйварчид удирдвал яанаа
  • зочин 2016-04-18 01:40:21
    цэдэнбалыг муулаад байгаа гөлөгнүүдээ 70 80-аад монголчууд өөрсдөө монгол зөвлөтийн иайрамдал гэж өөрсдөө их багагүй энд тэнд хурал дээр их ярьдаг кино жүжиг но...
  • зочин 2016-04-18 01:21:05
    ардчилал гэж гадаадад гарах сайхан зам л нээгдсэн юм шиг ээ...Соц нийгэмтэй байхад сэтгэл амар сайхан амьдардаг байж дээ.. Бал даргын гальяа их шүү...
    • Zochin  2016-09-23 07:00:58
      Odoo tgsen ideh hool umsuh hutsas ni ter vyehees nimgeraen. Yum ni elbeg ch neg ch hvn amidraldaa setgel hangaluun bus bgd l bn da
  • өауөабөажөах 2016-04-18 01:03:33
    хэн байсан бай өөрийнхөө үйлийн үрийг эдэлдэг яаж хорвоог орхих нь хйиж байсан муу сайн бүхнээс шалтгаалдаг,,,, дүрвэд хүн хүн биш,,,,үнэн үг хүн муутай одоо...
    124.158.109.62
    Мэдэгдсэн Хариулах
  • zochin 2016-04-17 14:44:18
    Buural darga maani amidralaa ard zumniihee , ulsiinha tölöö zoriulsan yum shuu. Iimd lam hard uzuuleed husseneer ni dahin geriinh ni derged nutagluuliya.
  • зочин 2016-04-17 14:30:12
    Оросод дагаар орохоор гуйшаад байсныг нь яаядаа байз ха ха
  • зочин 2016-04-17 13:59:14
    ер нь Очирбат гэдэг хүн л шоронд орох ёстой муу ёрын хүн
  • зочин 2016-04-17 13:55:54
    Оросуудыг муулаад хэрэггүй ш дээ. Энэ хүнийг Монголчууд нь ад үзээд эх орноосоо хөж, эрүү үүсгэж байхад оросууд л муу нэр зүүгээд 7 жил байлгасан байгаа биз
  • Zochin 2016-04-17 13:35:13
    Buural udirdgach aguu xun bsan.Ongorson uyee gar buugaar buudval ireedui chin ikh buugaar buudna gej ug baidag.Mongolchuud oyun sanaanii doroitol orjdee.
    203.169.49.30
    Мэдэгдсэн Хариулах
  • зочин 2016-04-17 13:25:56
    Ямартай ч төсвийн хөрөнгө цусалж үзээгүй хүн дээ.
  • erka 2016-04-17 13:16:11
    Ardchilsan nam neg l bishee. Negdel neg l bishee gej baigaad taraaj baisan yum gene lee ...
  • гость 2016-04-17 12:57:55
    Үнэндээ буурал дарга маань өөрт байгаа боломжоороо л монгол улсын төлөө зүтгэсэн дээ.Зөв бурууг дэнслэхгүй Бал даргадаа хэтэрхий муухай хандсан шүү
  • зочин 2016-04-17 12:38:48
    Улс үндэстнээ авч үлдэх .баталгаатай хил хязгаартай болох.тогтвортой нийгэм байгуулхын тулд саад хийж буй хүмүүсээс хэдийг нь цөлөх бүүр давраад байвал нухаж бо...
    103.57.94.36
    Мэдэгдсэн Хариулах
  • zochin 2016-04-17 12:28:04
    ex nutgaasa gazar tasalj ugdug turiin tergyyn bdag yumuu. etseg ubugdiin zahias baisaar baihad myy hyn bsan bolhoor nohoin yhleer yhsen gej bodoj bna ubsiinhaa....
    • hun 2016-04-18 07:19:41
      mal pizda min chi er ni yu meddi. ooriinhoo tursun nutgas ugsunshde, yagad gdgiig ni medhuu chi. yhad gevel huvsgul nur avch uldehiin tuld. huvsgul nuur delhiin...
      • hun 2016-04-18 07:21:31
        huvgsul nuur delhiin tsver usnii nootsiin heden huvi gdgiig medhuu chi. ene chin turii bodlogo, udirdagchii bodlogo. yu ch medehgui cham shig ymnud zorgoro huts...
  • зочин 2016-04-17 12:24:37
    арай ч дээ, наад захын хүний ёс гэж нэг юм байдаг, дэндүү увайгүй загнасан байна. ийм увайгүй тэнэг хүмүүсийг төрд гаргах юм даа монголын ард түмэн
  • Зочин 2016-04-17 11:54:33
    УВС ХОВДЫНХОН иймэрхүү байдалтай хорвоог орхидог нь жам шүүдээ хүн шиг хүн байсан бол ингэж дуусахгүйл байсын эрх мэдлийн төлөө их явдаг хүмүүсдээ.
    • Batsuh 2016-09-25 07:11:15
      Bal dargiin mini buh ed hurungu bair orniig n butsaaj uguuch ingej chadbal mongol uls cergen mandana shuu
    • hun 2016-04-18 07:18:00
      erguu lalarii gichii min yu ch medehguiee bj, naad hun hin chama chinii aav eejiig olon jil tejeesen, orchin uyiin ulaanbaatar, mongoliig buteesen hun za
    • ZOCHIN 2016-04-17 16:49:48
      HOWDIINHON bol tes OOR hvmvvs shvv .ARD AYUSH bol TVVHEND 9 ERVV Shvvlt-iig dawj garsan EH ORONCH HVNIIG yun UWS-iinhantai ....ODOO CH TIIM HVN MASH OLON ...
    • зочин 2016-04-17 13:57:35
      чи энэ хүний ачаар өдий зэрэгтэй хүн болсон шүү. эсвэл хятад хүн үү
      • Selenge 2016-09-23 05:13:11
        Ern l haraad bhd ungursund ch ter odoo ch ter nongolchuud bd ern l ih muu hvmvvs gj helehees uur vg oldohgvin
  • Зочин 2016-04-17 11:34:44
    Дутагдал эндэлгүй хүн гэж үгүй.Шинэ үеийн удирдагч та нарт ч энэ хүнээс илүү юу гэхээс бага дутагдал алга.Та нарт ч хүлээлгэх л болно.Битгий зугтчаарай.
  • FROM USA 2016-04-17 11:30:52
    Хэлээд яах вэ Бид нар их муухай юу хийсэн улсууд даа.Анхны ерөнхийлөгч П.Очирбат Ю.Цэдэнбал,Ж.Батмөнх хоёуланын өмнө буруутай
  • зочин 2016-04-17 10:33:53
    Нэг л эндүүрээд байна даа.Цэдэнбалыг юу ч үгүй болгоход АН ямар ч хамаагүй шүү дээ.Тэр үед МАХН төр барьж байсан.Өөрсдөө л бүхнийг хийсэн дээ
  • mgl 2016-04-17 10:19:55
    uvsin muu aluurchin orosiin kommenternii tejeever nohoi olon ch saihan mongolchuudiig helmegduulsen dee, mon ch ih buriaduudiig hyaduulsan daa,
  • Гангаа 2016-04-17 10:02:38
    Харийн гүрний тэжээвэр ноход үргэлж нохойнхоо үхлээр далд орсон байдаг юм.
  • sar 2016-04-17 10:02:19
    ene urvagchiig yagaad magtaad duulaad baidag yum be.ulsaa 2 udaa ustgah gej oroldood bolohgui bolohoor ni uuriin tursun nutag buuria orosod beleglesen novshiig ...
    202.131.252.217
    Мэдэгдсэн Хариулах
  • сэргэлэн 2016-04-17 09:39:19
    Туух унэнээрээ улдэх учиртай. Монгол улс Ю.Цэдэнбалын гавьяагаар едий зэрэгтэй яваа. Ю.Цэдэнбалд ноогдуулсан ялыг эрх баригчдаас нэхэх учиртай.
  • Иргэн 2016-04-17 09:16:50
    ХАМАР П. ОЧИРБАТ-г түүх шүүх болно.
  • irgen 2016-04-17 08:44:26
    Mongol oron, Mongol huniig Delhiid buh yumaar ni deeshee gargahgui gesen ayultai bodlogo onoodorc hurtel baisaar baih yum.Hen neg oronii dald yavuulagaas ingej ...
    59.153.115.80
    Мэдэгдсэн Хариулах
  • zochin 2016-04-17 08:04:28
    bal darga mongoliin turd baih hugtsaand muugaasaaa sain ih bgaa ene hvniiig gomdooj vhvvlsen ...
  • Зочин 2016-04-17 07:59:53
    Улсаа хөгжүүлэх санал хэлснийг "Сэхээтний төөрөгдөл" намын эсэрэгүү г.м. олон арван мянган чадалтай сэхээтнээ ах дүүсийн хамт хөөж нүгэл хийснийг бүү март
    103.26.195.219
    Мэдэгдсэн Хариулах
  • Sd 2016-04-17 07:37:32
    Энэ муу монхор хамарт Очирбат тэр хуйвалдаанд оролцож хүний үнэргүй зан гаргаж орыг нь булаан авсан хүншд тэр үед бсан новшнууд хэн хэн бсан нь тодорхой бхад
    67.175.233.0
    Мэдэгдсэн Хариулах
  • Tula Jugder 2016-04-17 07:20:40
    Hairt ecgiig mini hund ovchtei baihad ter ueiin hoer dugaar emnelegtirz aavtai mini jrilcaz bajrluulz baisan saihan hun saihan setgeltei eronhiilogch baisan ym ...
  • unen 2016-04-17 07:05:35
    mongol tur zutgesen hundee haltai gej unen baih. yamarch baisan mongoliin toloo zutgeseen
    • aaaa 2016-04-17 10:04:48
      chi anduuraad bn daa tuuhee sain unshaad uzeech.mongoloo ustgah gej zutgesen hun sh dee naad Tsedenbal chini
      • Shaggy 2016-04-17 13:44:52
        surguuli bugd ene hunii bodlogo yawuulga mal gichiinii buus min
      • Shaggy 2016-04-17 13:44:32
        mal al min tuuhee uuruu unsh chinii sursan surguuli hevtesen emneleg amidarj baigaa barilga huuhdiin chin yawsan tsetserleg eej aaviin chin end tend sursan
  • mundag hun baisan 2016-04-17 06:47:52
    ih udirdagch min mongoldoo ergen toroosoi doo muusainuud hiisen bolgoniig n hubchilal nereer oorsdoo l absan shuu dee muu sosos barmaas abhuulaad bugd l zabshss...
  • ЗОЧИН  2016-04-17 06:40:51
    үНЭХЭЭР СЭТГЭЛ ӨВДӨЖ БАЙНА ЗҮРХ УЙЛНА ГЭДЭГ ШИГ БОЛЛОО. аНХНЫ ЕРӨНХИЙЛӨГЧ ГЭЭД ОЧИРБАТАД ТУСГАЙ ОРДОН БАРЬЖ ӨГСӨН БИЗ ДЭЭ. АЛТ ХӨТӨЛБӨР ГЭЖ ГАРГААД
  • Монгол иргэн 2016-04-17 06:39:05
    Цэдэнбал даргаас манай ардчилагчид 100% ажил албатай, бичиг үсэгтэй, гэр оронтой иргэдтэй Монгол улсыг авсан даа. Өөрөөр хэлбэл эхлэлийн гараа маш өндөр байсан
  • өс хонзон 2016-04-17 06:36:54
    Хурлийз эрлиййзүүдээр дүүрсэн ардчилагчдын төр засаг 1960-аад онд хамсаатан, хужаа нарыг нь монголоос хөөж гаргаж, нутаг зааж суулгаж байсан өс хорслоо ингэж
    • гүндүүгүй монгол 2016-04-17 07:36:21
      чиний эрлийз гээд байгаа БАЯРЦОГТ оршуулаганд нь зургыг нь барьж явсан ганц хүн шүүдээ. Талигаачийн зургийг барих монгол хүн олдогүй байсан юмдаг. амьд гэрчүүд ...
    • 123 2016-04-17 06:39:35
      тайлсан юм байлгүй дээ. Фила авгай ч нэг хэсэг галзуурч байсан. 1984-1989 онд Батмөнх гуай төр барьж байсан. Тэр үед Балыг халамжлахаар хамсаатнууд нь толгойгоо...
      168.235.194.250
      Мэдэгдсэн Хариулах
      • DAS 2016-04-17 10:06:10
        Tsedenbalaas iluu Filatob guia harin 500% dahin mongold tus hiisen yumdaa.
      • 123 2016-04-17 06:41:00
        өндийлгэх гээд байсан учир дарж байх нь зөв хэрэг. 1990 оноос хойш Бал даргад хатуурхах шаардлага байхгүй байлтай.
  • зочин 2016-04-17 06:35:05
    ард түмний хүндлэл, дурсамжыг алтаар үнэлэх юм уу??худлаа бүү сүр бадруул!!!Эцсийн эцэст намын гишүүд нь хамгаалж-хамтарч чадааагүй чадваргүй зусарчдаас болсон
  • зочин 2016-04-17 06:28:19
    олон хүн хэлмэгдүүлж олон хүнийг зовоосон хүн дээ үйлийн үрээ эдлэж байна
    103.26.195.28
    Мэдэгдсэн Хариулах
  • ard 2016-04-17 06:10:33
    ih udirdagchaasaa hoish mongolchuud 26 jil oodolsongui ee unendee uls ni doroitoj ard ni zuderch hujaa buriaduud golduu gadaad ugsaatnuud ulsiig maani tsolmoj b...
  • Монгол 2016-04-17 06:06:53
    Ховдгийн гай Очирбат тэр одон медаль,цол хэргэмийг өөрөө авах бодолтой байсан даг. Элбэгдорж одоо Бал даргаас хэд дахин илүү хангамжтай тансаглалтай.
  • зочин 2016-04-17 05:51:45
    Харийнхны явууллагаар Бал даргыг монголоос хол харь оронд цагдаж манаж монголчуудтай уулзуулдаггү гэр бүл үр хүүхэд цагийн сайнд хошногыг нь долоож яв...
  • Mgl 2016-04-17 05:43:56
    KOMUNIST UUD INGEJ L MASHINDADAG SHUU DEE GAIHAAD GASALAAD BH ZUILEGUI EE... OLONCH HUNIIG ENE HUNII SHIIDEBEREER TAMD YABUULSIISH SHUU 。,
  • д,бат_эрдэнэ 2016-04-17 05:31:30
    жинхэнэ эх орны хүү
    202.126.91.95
    Мэдэгдсэн Хариулах
  • коммунист 2016-04-17 05:21:05
    одоо тэдгээр коммунист өнгөрсөн үеийн хүмүүс байхгүй шд манан гэдэг пост коммунистуудыг эс тооцвол
  • ААААА 2016-04-17 05:15:47
    ТЭР ДӨЧИН ЖИЛ ХААН СУУСАН. ТҮҮНЭЭС ИЛҮҮ ЖАРГАНА ГЭЖ ЮУ БАЙХАВ. ХЭРЭВ ТҮҮНИЙГ ОРОСУУД ХАМГААЛАЛТАДАА АВААГҮЙ БОЛ МАНАЙ АРДЧИЛАГЧИД БАС МАХН-ЫНХАН ЯГ ЧАУШЕСКУ ШИГ...
    • ААААА 2016-04-17 05:17:52
      БУУДАН ХОРООХ БАЙЛАА. ТЭРЭЭР НАСАН ЭЦЭСЭЛТЛЭЭ АВГАЙ ХҮҮХДҮҮД ДЭЭРЭЭ ЖАРГАЛТАЙ БАЙСААН. ТҮҮНИЙГ ЗОВСОН МЭТЭЭР ХАРУУЛАХ НЬ УЛСТӨРИЙН ТОГЛООМ БАЙСАН. ТҮҮНИЙ БҮХ
      • ААААА 2016-04-17 05:19:46
        АЛДАР ЦОЛ ГУНШИН, ХУВИЙНХ НЬ ХӨРӨНГИЙГ ХУРААЖ БУУДАН АЛАХ БАЙСНЫГ ОДООГЫН ЦЭДЭНБАЛД ХАЙР ЗАРЛАЖ МАТРЫН НУЛИМАС УНАГААГЧИД МЭДЭХГҮЙ БАЙНА ГЭЖ ҮГҮЙ
  • Ээс цагаан 2016-04-17 05:06:54
    Бид Д. Маам зохиолчийн "Гишгэх газаргүй хөл" болсон ард түмэн болжээ. Ардчилагчид бүгд биш цөөхөн хэдэн цагаачид Бал даргаас өшөө авч оронд нь улсаа худалджээ...
  • зочин 2016-04-17 03:39:46
    Түүхээ мэдэх хүн улам ховордож байна. 1970,80-аад оноо ч сайн мэдэхгүй болж байна Лог.Цог Филатова байцаа гэж байсан хүн. Гэтэл 180 градус эргэчихсэн байна
  • Зочин 2016-04-17 02:35:41
    Ховдгийн гай тэргүүтэй хужаа нар төрд бгаа цагт Бал даргыг цагаатгахгүй л болвуу хужаа нарыг хөөн зайлуулж байсан хүнд доогийн төрд бгаа хужаа нар өс санасаар
  • МОНГОЛ 2016-04-17 02:14:12
    БАЛ ДАРГЫГ МУУ ХЭЛЭЭД БАЙГАА НОХДУУДБАЛ ДАРГЫН ҮЕД БАРЬСАН ААВ ЭЭЖИЙНХЭЭ БАЙРНУУДААС ГАРААД БАЙРАА ХӨДӨӨНӨӨС ИРСЭН ГЭР ХОРООЛОЛЫНХОНД ҮНЭГҮЙ ӨГЦГӨӨ
  • Zochin 2016-04-17 01:55:23
    Bal darga yamar ch hurungu idegui.aldagui udirdagch bhgui.harin chtom baij ard irgrde taiwan shan amidruuldan.bid ulsduggui bsan guilgachin bgagui shu.bayarlala...
  • zochin 2016-04-17 01:45:54
    KOMMUNISTUUDYN UDIRDAGCH BAISAN YUM BAIGAA BIZ , TUKHAIN UEDEE MONGOLCHUUDYG MUN CHI IKH DARANGUILSAN DAA
    • mgl 2016-04-17 05:51:38
      muu lalar huduu tsarailsan erguu. turiin deglem yrigdaagui hiij buteeseniig dursah uneleh heregtei. tanai uvuu emeeg hiree ugaaj bugsuu archidag bolgoson hun
  • иргэн 2016-04-17 01:44:57
    Төрд зүтгэсэн хүнээ төр өөрөө жажилдаг гэсэн үг байдаг хөөрхийг одоогийн төр ч өрөвдөхгүй байна шүү дээ
  • Иргэн 2016-04-16 19:51:04
    монголоидууд одоо ч гэсэн ийм л байгаа. Нэг хун гэмт хэрэг хийлээ, нийгмээрээ тамлах тухай ярина, хунлэг хандана гэж байхгуй. Жиш. Зориг агсны эхнэр
  • gaya 2016-04-16 18:52:21
    Бал даргыг огцрулж эмгэнэлт бдалд хүргэсэн эрхэм БАТМӨНХ дарга,өөрө оронд нь суусан,түүгээрч зогсохгүй Улсаа Бал даргын хэрэн- удирдалгүй Ардчилалд найр тавьса
  • Өвгөн 2016-04-16 15:45:11
    Цэ дарга нутгийн долдойнуудаар өөрийг хүрээлүүл олон мянган хүн хэлмэгдүүлж, "Цэ даргыг өвдөж" гэж зүүдэлсэн залууг шоронд хорьж үхүүлсэн зэрэг нүгэл нь тэр
  • Эрдэнэбаатар Ц  2016-04-16 15:21:44
    Энэ хуний Монголын телее гэсэн сэтгэл нь энэ дэлхийгээс халин одтолоо зурх сэтгэлд нь уятай байсан унэн Ийм удирдагч одоо лав 100 жил олдохгуй боловуу?Монгол ...
    • tttt 2016-04-17 10:08:24
      Erdene baatar mal pisda bn daa.mongoliig ustgah gej oroldson huniig Mongoliiin tuluu geh shig xaaax chi yag umbuu ats
  • х 2016-04-16 15:14:23
    энэ хүний сүнс та нарыг зүгээр байлгахгүй дэ
  • Жо 2016-04-16 14:25:56
    Ховдгийн гайгын гол дүр хужаа очирбат монголын доройтлыг их удирдагчыг нь хэлмэгдүүлсэнээр эхэлсэн
  • эээ 2016-04-16 14:22:50
    ooк, мөнхтуул ,,,та нарын мэддэг гэж юу байсан юм хол очиж хуц
  • хүний хүн хүрэн бөөртэй 2016-04-16 14:22:21
    элэгдо шижинпинтэйгээ хятадын иргэн болоод гэр бүлээ аваад хө.Монгол Монголоороо үлдье.элэгдоо өөриинхөө хүсэлтээр өрөгдлөө өгнөө .
  • Монгол 2016-04-16 14:02:39
    Монголын төр зүтгэсэн хүндээ үеийн үед халтай байж ирсэн.
  • mi 2016-04-16 13:59:50
    Odoo ueyiin DARGA nar 5 tolgoigoo bulaatsaldaad 2 huvaagdchikhsan yawj bn, Ochirbat Bagabandi Elbegee Bayar Su,Batbold nar neg tal bolchikhson, Jenko Battulga, ...
  • эгэл иргэн 2016-04-16 13:59:29
    Эх орон ард түмний төлөө 2гүй сэтгэлтэн ийм хүн заяах цаг болоогүй юм байх даа.Зүдэрч байна даа,монголчууд.Хогийн луйварчид төрөөр тоглож сөнөөлөө
  • зочин 2016-04-16 13:44:27
    энэ буурлын хүчинд монгол гэдэг нэрээ дэлхийд авч үлдсэн гэдгийг манай арчилагчид мэддэг болвуу улаан хятад гээд үзэж чаддагүй байсан элбэгээ одоо ичихгүй гүйэ...
  • Монголын үр садаас 2016-04-16 12:07:29
    Эх орны үнэнч хүү, агуу Монголын их хүү танд Монголын үр сад үеийн үед талархана
  • Монгол 2016-04-16 11:19:37
    Шинэ эрх баригчид ямар өчүүхэн долдойнууд байсныг харин үеийн үед бүү март!! мартвал сөнөнө!!
  • Zochin 2016-04-16 11:19:22
    Mongol oron bal dargad gomdoltgui harin ch udii zeregtei awch yawsan uhaantai hun.zaluus bid nar orosod une tulburgui suraltsaj nud tailsan.muu amidraagui shu.
  • Мөнхтуул  2016-04-16 11:15:07
    Энэ бичсэн хүн бас туйлширч байна! Нэг хүнийг тахин шүтэх үзэл бодол цухуйсныг анхаарч байна уу? Хойд Солонгосын Ким Ил Үн-ний сурталчилгаа мэт уншигдаж байна. ...
  • hun bishuud  2016-04-16 11:12:52
    tsedenbal ooroo namiin tov horoog uvsuudaar duurgesen, ted n ooriinh n nuruu ruu hutga shaasan, uvsuud hun bish gedeg n argagui unen.
  • taalagdsan 2016-04-16 11:03:44
    moscowiin buunii nohoi baisan ch mongoliinhoo tuluu bidnii tuluu l buunii hohoi bsiin bishuu. odoogiin udirdlaguudiin hiisen oyu tolgoin geree bidend yu ugsii....
  • Moscow-n huuheldei 2016-04-16 10:16:26
    Moscow-n unench nohoi baij bgaad, ezed ni Moscow-d avaachij horiond bailgasan asuudal shtee, nuuts aldahguin tuld butsaaj taviagui.
  • Түүх сонирхогч  2016-04-16 09:52:56
    Ю.Цэдэнбал Давст уулыг Зөвлөлтөд өгсөн өгөхгүй гэсэн С.Аварзэд сайдыг цөлж тээврийн жолооч болгосон. Оюутан байхдаа Зөвлөлтөд дагаар орох захиа барьж гүйсэн.......
    • эрдэнэ баатар Ц 2016-04-16 15:29:03
      Еерее одоогийн энэ улс эх орноороо ард тумнээр тоглогчдийг юу гэж хэлэх гэж байна ?
  • Хүний муу нь үлддэг юм гэнэ лээ 2016-04-16 09:52:13
    Одооны төр засгийн тэргүүнд шигдсэн луйварчдын эцэг нь энэ муу П.Очирбат мөн. Улсаас өгсөн байрыг газартай нь зарж идэх сэтгэхүй тэрэндбайна гээд л бодохоор л.....
  • zochin 2016-04-16 09:15:40
    demjij bn
  • Батэрдэнэ 2016-04-16 09:12:09
    Оросууд Цэдэнбалыг тавьсан, цаг нь болохоор буцаагаад аваад явсан. Хүүхдүүддээ хүртэл Монголд амьдруулах шаардлагагүй, Монгол хэл сургах шаардлагагүй гэж үзсэн....
  • orosiin nohoi  2016-04-16 09:03:20
    orosiin buunii nohoi nuuts zadlahguin tuld tedendee aluulsan hereg sh dee, tiim bish bol yagaad Batmonh darga shig Mongoldoo nalaij baigaad nas baraagui yum.
  • Иргэн 2016-04-16 08:33:40
    САйхан бичсэн байна Пүрэвсүрэндээ баяр хүргье. Хүндэлж явдаг шүү.
  • nobsh 2016-04-16 08:18:25
    70jil dotor MONGOLvsrengyi hugjsun,svvliin 25jil hamgiin hotsrogdson guilgachin oron bolj,ungursun yee muuldag guilgachid,hulgaichuud,luibarchid,tenvvlchid
  • unshigch 2016-04-16 08:04:45
    uneheer haramsmaar uym bolj bailaa harin huuchin mongoloor bichsen ter ugiig ni tomoor heblej tiihiin muzuid tabih yumsan
  • Уншигч 2016-04-16 07:47:01
    Очирбат их муу хун юм. Тэр хун одоо ганц охинтой. Ганц охин нь ганц хуутэй, тэр хуу нь хар тамхичин болцон, ур удам нь ингээд тасарч бгаа айл даа. Нугэлтэй хун...
  • nasan 2016-04-16 07:16:15
    их юм бодогдуулсан нийтлэл байна. би хааяа социалист нийгэм одоо болтол байсан бол ямар байх байсан бол гэж боддог шүү. ТЭР НИЙЛМИЙГ НУУЛГҮЙ ХЭЛЭХЭД ӨГҮЙЛДЭГ.
    • Хариу 2016-09-23 10:57:52
      Соц нийгмийг үгүйлээд байгаа бол хойд солонгос яваач
  • Zochin 2016-04-16 06:56:44
    Очирбат ер нь нүгэлтэй хүн дээ. Алт хөтөлбөрийг анх энэ хүн санаачилж Монголын хамаг алттай газрыг самардуулсан хүн гэж байгаа.
  • Бат 2016-04-16 06:28:17
    Бид даан ч дээ. Ийм л юм хийсэн ардчилал шүү. Бүү март Нэгийг бодож хоёрыг ухаарах болтугай.
  • Оок 2016-04-16 06:15:32
    Оросууд ямар хаанаа тахин шүтдэг вэ гэвэл газар нутгаа тэлж өргөжүүлсэн хаанаа шүтэж хүндэлдэг. Тэгвэл Цэдэнбал төрсөн нутаг өөрийн төрсөн газраа Орос оронд өгс...
  •  2016-04-16 06:09:48
    Ene tahih shuteh hunguideed baigaa communist setgelgeetei humuus ter hoid solongost ochij Kimiig shutej amidaraach. Ardchilsan Mongoliig taivan bailga.
    202.9.41.167
    Мэдэгдсэн Хариулах
    • хариулъя 2016-04-16 12:51:17
      Ардчилсан монгол биш, алуурчин төрт монгол болчихсон юм биш үү. Дуртай юм бол чи өөрөө хойт солонгос руугаа зайл
      202.126.91.96
      Мэдэгдсэн Хариулах
      • Gerlre 2016-04-16 15:07:18
        Yaag zuv, mash zuv tovch bugd todorhoi hariult ugchee. Unenshdee 37on ergeed iree bizdee
    • zochin 2016-04-16 06:57:03
      ardchilsan geed xeden lyibarchdad alyylaad dyysch bgaagaa meddeggyi ee?
  • Ёндон 2016-04-16 05:39:38
    Ардчилагч нар амаа олохгүй муулж, ганцхан түүнээс бүх муу муухай болсон мэтээр шуугиж, төрийн тэргүүний ёсоор ч оршуулаагүй. БХЯ бүх асуудлыг даасан.
  • Батаа 2016-04-16 05:33:15
    Хөөрхийдөө улс орныхоо төлөө хоергүй сэтгэлээр зүтгэсэн хүн дээ ум сайн амгалан болтугай